Ucz się z nami fotografować

Jak fotografować odbicia? Rozpraszanie odbiciowe

Jak fotografować odbicia

Istnieje takie zjawisko fizyczne, które ładnie wygląda na zdjęciach: rozpraszanie odbiciowe. Jeśli powierzchnia odbijająca jest gładka, wtórny obraz jest idealną, choć odwróconą kopią pierwotnego. Z taką sytuacja mamy do czynienia, gdy patrzymy w lustro, ale też takie właściwości ma gładka powierzchnia wody. A gdy nie jest gładka?

Co to jest rozpraszanie odbiciowe

Co jednak, gdy ta powierzchnia nie jest gładka, a np. faluje albo się marszczy? Wówczas pojawia się właśnie zjawisko rozpraszania odbiciowego – padające promienie światła nie są odbijane w tę samą stronę, ale w różne, zależne od kąta nachylenia powierzchni. Jeśli fale są duże, to obraz staje się zdeformowany. Ta deformacja często bywa znacznie ciekawsza niż wierne odbicie. Znane kształty mogą zmienić się w barwne fantasmagorie, a rzeczy banalne nabrać tajemniczego i niezwykłego wyglądu.




Co najlepsze – zmiany są bardzo dynamiczne i w ciągu sekundy można uzyskać kilka zupełnie różnych kadrów. Użycie trybu seryjnego nie jest wówczas złą decyzją – przy falującej wodzie trudno ocenić każdy aspekt chwilowego kadru, łatwiej to natomiast zrobić na spokojnie podczas analizy zdjęć na ekranie komputera. Lepiej też mieć wówczas do wyboru kilka wariantów niż żałować, że nie mamy ujęcia wykonanego o chwilę później lub wcześniej.

Blask na wodzie

Gdy fale są drobne, wywołane bryzą marszczącą powierzchnię wody, rozpraszanie odbiciowe daje jeszcze inny efekt – zamiast wyraźnego obrazu mamy mnóstwo małych refleksów, nie pozwalających na rozpoznanie wzoru, ale za to grających barwą i intensywnością. Jeśli na wprost obiektywu mamy słońce, to te refleksy zmienią się w odblaski, na tle których każdy przedmiot stanie się tylko czarnym kształtem – jeśli ów kształt jest wyrazisty i łatwo rozpoznawalny, to wystarczy i nie ma sensu walczyć o detale, które giną w mroku.

Jak fotografować odbicia

 

Długi czas, krótki czas

Przy zjawisku rozpraszania odbiciowego warto wrócić do kwestii użycia filtra szarego. Na fotografię refleksu na nieruchomej wodzie wydłużenie czasu naświetlania nie będzie miało wpływu – gdy tafla jest idealnie równa, to zdjęcie wykonane na 1/1000 sekundy będzie wyglądało tak samo, jak ekspozycja kilkusekundowa. Inaczej będzie, gdy woda faluje, a zwłaszcza gdy są na niej drobne zmarszczki. Wówczas krótki czas naświetlania zamrozi odblask w jego statycznej, najbardziej wyraźnej i ostrej formie, podczas gdy długa ekspozycja wygładzi wszelkie krawędzie i twarde linie, dając zamiast tego miękką impresję. Długie naświetlanie nie sprawi, że odbicie zniknie, lecz spowoduje, że stanie się ono miękkie i amorficzne. Nie chodzi o to, który wariant jest lepszy, ale o to, który lepiej pasuje do kompozycji, jaką chcemy stworzyć. Czasem będziemy chcieli mieć na fotografii wyraźne odbicie na falującej wodzie – użyjemy wówczas krótkiego czasu naświetlania, w razie potrzeby podnosząc czułość matrycy. Innym razem mocny kształt na wodzie będzie się kłócił z naszą koncepcją, wówczas złagodzimy go i zmienimy w miękką impresję poprzez wydłużenie czasu naświetlania, sięgając np. po filtr szary o dużej gęstości.

Rozpraszanie odbiciowe
Rozpraszanie odbiciowe

Po lewej zdjęcie wykonane z filtrem szarym przy czasie 30 s dla wyrównania fal; u góry fragment zdjęcia zrobionego na tej samej przysłonie, ale bez filtra; czas 1/250 s.

Fotografować odbicia można na wiele sposobów, ale gdy mamy do czynienia z odbiciami na niezbyt spokojnej wodzie, trzeba pamiętać, że rozpraszanie odbiciowe może radykalnie zmienić wygląd naszego ujęcia.

Chcesz wiedzieć więcej?

Artykuł Jak fotografować odbicia? Rozpraszanie odbiciowe jest fragmentem poradnika Jak fotografować odbicia i refleksy, który można kupić w sklepie Fotezji:

Sklep Fotezji

Z kodem ODBICIA4fotezja – zakup poradnika taniej!

Miłej lektury!

Piotr Dębek

Od lat fotografuję, piszę książki o fotografii i uczę fotografii podczas warsztatów i fotowypraw. Fotografia to przygoda na całe życie i dla osób w każdym wieku. Wystarczy tylko trochę chęci i wyobraźni, aby tworzyć swój świat w prostokątnych kadrach.
Więcej moich opinii można przeczytać na blogu EwaiPiotr.pl.

napisz komentarz

kliknij aby napisać komentarz