Skrzydlaty Izrael - wyprawa przyrodnicza

1 dzień

Przelot do Tel Awiwu. Jeśli czas pozwoli, jeszcze tego dnia pierwsze obserwacje ptaków w okolicy Tel Awiwu.

2 dzień

Dzień rozpoczniemy od wizyty na rozległych obszarach uprawnych w rejonie Urim. O tej porze roku stanowią one zimowisko i miejsce żerowania szeregu gatunków ptaków, m.in. żurawi, czajek szponiastych i towarzyskich oraz stepówek białobrzuchych. Dostępność pokarmu jest również magnesem dla szponiastych, m.in. błotniaków zbożowych i stepowych, kurhanników i orłów cesarskich. Po południu przemieścimy się na pogranicze z Egiptem w rejon miejscowości Nitzana, gdzie zaobserwujemy pierwsze ptaki pustynne. Mamy tu szanse np. na kruki pustynne, tymale arabskie, skowroniki piaskowe, kilka gatunków białorzytek, czy pójdźki z arabskiego podgatunku „lilith”.

3 dzień

Wschód słońca na pustyni jest newralgiczną porą pod względem szans zaobserwowania kilku pustynnych gatunków. Najważniejszym spośród nich jest skryty i niestety coraz rzadszy fantom pustyni – hubara arabska, której populacja uległa znaczącej degradacji ze względu na polowania i postępującą utratę siedlisk. Wraz z pierwszym brzaskiem mamy też szanse na inne ciekawe obserwacje. Wodopoje odwiedzają wówczas m.in. stepówki piaskowe i czarnobrzuche, góropatwy azjatyckie czy kuropatewki pustynne.

Po porannych obserwacjach obierzemy kierunek na południe. Przystanek urządzimy w rejonie parku narodowego Ein Avdat lub Mitzpe Ramon skąd rozpościera się zapierający dech w piersi widok na jedną z najbardziej spektakularnych formacji geologicznych na pustyni Negev – maktesz Ramon. Krater powstały w wyniku erozji ziemi (zresztą największy spośród siedmiu takich na ziemi!) ma długość 40 km, szerokość 9 km i głębokość 300 m. W księżycowym krajobrazie postaramy się wypatrzeć zagrożone wyginięciem koziorożce nubijskie.

Po porannych obserwacjach obierzemy kierunek na południe. Naszym celem tego dnia będą również rozległe obszary pustyni Negev w rejonie lotniska Ovda. Choć środowisko wydaje się podobne do odwiedzanego rano, w miejscu tym możemy spotkać gatunki, których próżno szukać w rejonie Nitzana, m.in. górniczki małe, stepówki rudogardłe oraz skowroniaki.

4 dzień

Położony nad Zatoką Akaba Eilat to jedno z najchętniej odwiedzanych turystycznie miast w Izraelu, które dostarcza szeregu atrakcji również obserwatorom ptaków. Przez cały dzień przemieszczać się będziemy pomiędzy bardziej interesującymi miejscami na birdwatcherskiej mapie Eilatu. Odwiedzimy m.in. stację obrączkarską IBRCE, poldery na północ od miasta, miejskie parki i punkty z widokiem na zatokę oraz łatwym dostępem do bogatej rafy koralowej, której ujrzenie wymaga jedynie maski do snorkellingu. Zobaczymy m.in. stada flamingów różowych i zimujących w Izraelu siewkowatych oraz mamy szansę na atrakcyjne dla tej części Bliskiego Wschodu gatunki, takie jak wronę orientalną, mewę białooką, czaplę rafową czy czaplę zielonawą. Jeśli dopiszą warunki pogodowe tego dnia będzie również możliwe wyjście w morze w celu obserwacji ptaków pelagicznych, takich jak odwiedzające o tej porze rokę zatokę nawałniki brunatne i rybitwy arabskie oraz delfinów.

5 dzień

Z samego rana odwiedzimy góry położone na północny-zachód od Eilatu. Pośród ciekawych skalnych filarów i skał z różnobarwnego piaskowca postaramy się wypatrzeć endemiczne dla tych rejonów Bliskiego Wschodu dziwonie synajskie, których zwłaszcza samce zachwycają urodą. Będziemy tu mogli spotkać również białorzytki arabskie, czanosterne i saharyjskie oraz skotniczki.

Przez resztę dnia będziemy się przemieszczać w kierunku północnym wzdłuż drogi nr 90. Obserwacje prowadzić będziemy w zakrzaczonych wadi pośrodku pustyni oraz pośród zadrzewień na terenach kibuców i plantacji palmowych. Naszymi celami będą m.in. trudna w obserwacji pokrzewka pustynna czy gniazdująca od niedawna w Izraelu drozdówka czarna. Zatrzymamy się również na rekonesans kamienistej pustyni Arava, którą upodobały sobie gatunki takie jak skowroniaki, czy skowroniki piaskowe i rudawe.

Jeśli dopiszą nam warunki atmosferyczne będziemy mogli się wybrać na wycieczkę z licencjonowanym lokalnym przewodnikiem, bez którego niemożliwe są obserwacje nocnych izraelskich rzadkości – żyjących nielicznie i w rozproszeniu nad Morzem Martwym lelka pustynnego i puszczyka pustynnego.

6 dzień

Większą część dnia spędzimy na zachodnim brzegu Morza Martwego – wyjątkowego akwenu, słonego jeziora bezodpływowego o średnim zasoleniu 260‰. Lustro wody znajduje się na najniżej położonym obszarze lądowym Ziemi, 437,6 m p.p.m. i ciągle się obniża. Abstrahując od braku życia w Morzu Martwym, wzdłuż jego wybrzeża znajdziemy miejsca, które dostarczą nam ciekawych obserwacji. W zaroślach tamaryszkowych i trzcinowiskach poszukamy m.in. wróbli palestyńskich oraz modrzyków afrykańskich. Na niebie będziemy wypatrywać charakterystycznej sylwetki kruka kusego. Po porannych obserwacjach chętni będą mogli spróbować swoich sił z wypornością Morza Martwego. Pozostali odnajdą się zapewne pośród synantropijnych majn brunatnych i czarnotków arabskich.

Po południu czeka nas przejazd przez tzw. Zachodni Brzeg Jordanu, część Palestyny. Tuż za jego granicami zatrzymamy się na krótki trekking, podczas którego mamy szanse spotkać trznadla smużkowanego, a z nie ptasich stworzeń, góralka przylądkowego – zwierzę bardzo szczególne, przede wszystkim ze względu na budowę anatomiczną swego ciała. Przypomina gryzonia, natomiast ma w sobie coś z… słonia, hipopotama i nosorożca!

7 i 8 dzień

Dwa dni poświęcimy na penetrację licznych kompleksów stawowych zlokalizowanych w intensywnie użytkowanej rolniczo żyznej Dolinie Bet Sze’an. Miejsca te stwarzają niezliczone szanse na obserwację ptaków wodnych. Zobaczymy tu szereg gatunków blaszkodziobych (z rzadszych mogą się trafić marmurki, podgorzałki i sterniczki), siewkowców, mew i rybitw (m.in. orlice, mewy armeńskie, rybitwy wielkodziobe), bocianowatych (bociany czarne i białe), czaplowatych (m.in. czaple purpurowa, nadobna, złotawa i modronosa, ślepowron), a także kormorany małe i warzęchy. Nie zabraknie okazji do spotkań z eleganckimi zimorodkami: rybaczkami srokatymi i łowcami krasnodziobymi. Na niebie poszukamy polujących szponiastych, m.in. zimujących tu orlików grubodziobych, kań czarnych i kaniuków. Jeśli nam się poszczęści spotkamy skryte frankoliny obrożne czy kulony. Dolina Bet Sze’an to również miejsce, w którym zimą regularnie obserwowane są rzadkości, pokroju dzierzby pustynnej czy świergotka bagiennego.

9 dzień

Po śniadaniu przejazd na lotnisko Ben Gurion i wylot do kraju.

Jeśli chodzi o wymagania kondycyjne, to trudno nie będzie. Można spodziewać się długich, ale niespiesznych spacerów. Trzeba się jednak przygotować na to, że część z tych spacerów będzie odbywać się po nierównym gruncie - wskazane jest zabranie ze sobą butów trekkingowych trzymających kostkę.

Listopad w Izraelu jest dość ciepły - temperatury w ciągu dnia mogą sięgnąć 25 stopni Celsjusza, w nocy spadając do 7-10 stopni. Deszcze mogą się zdarzyć, ale przy odrobinie szczęścia cały wyjazd będzie "na sucho" - w Izraelu w listopadzie jest średnio tylko 6 dni deszczowych.

Większość noclegów będzie w hotelach i zawiera także śniadanie, podczas dwóch noclegów spędzonych w historycznym kibucu Kibbutz Tiratzvi grupa przygotuje sobie wspólnie śniadania. Niezależnie od tego przewodnik codziennie podjedzie do którejś z lokalnych restauracji, gdzie będzie można spróbować lokalnych potraw.

Przewodnikami będą Maciej Kowalski oraz Grzegorz Pyziołek.

Grzegorz to doświadczony ornitolog i specjalista od wyjazdów przyrodniczych z wieloletnim doświadczeniem, miłośnik Islandii i zapaleniec, który na ptaki pojedzie wszędzie - choć wszędzie już był. Zawodowy kierowca z uprawnieniami do prowadzenia autobusów.

Maciek interesuje się ptakami „od zawsze”, wiążąc z nimi również swoje niemal całe życie zawodowe, na przekór historycznemu wykształceniu. Samodzielnie zorganizował i poprowadził ponad 30 wypraw przyrodniczych w różne rejony świata, m.in. po Kostaryce, Meksyku, USA, Spitsbergenie, Kaukazie i Izraelu, podczas których zaobserwował ponad 1400 gatunków ptaków, ale także np. ponad 30 gatunków równie go interesujących ssaków morskich. Figuruje jako autor lub współautor przy ponad 40 zgłoszeniach stwierdzeń gatunków rzadkich do Komisji Faunistycznej PTZool. Posiada wieloletnie doświadczenie przy licznych projektach ochroniarskich, edukacyjnych, badawczych i monitoringowych, m.in. jako uczestnik 46. Polskiej Wyprawy Antarktycznej czy współpracownik parków narodowych i stowarzyszeń ochrony przyrody. Internetowej społeczności miłośników przyrody znany będzie jako autor popularnych blogów („Birdaholic”, dawniej również „Ornithoholics”). Maciek jest też autorem wszystkich zamieszczonych tu zdjęć.

• transfer lotnisko - hotel - lotnisko oraz transport busem na miejscu

• zakwaterowanie w w pokojach dwuosobowych

• 6 x śniadanie

• doradztwo i wsparcie przyrodnika

• ubezpieczenie BP, KL i NW rozszerzone o choroby przewlekłe

• opłatę na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny oraz Pomocowy

• przelotu z Polski do Tel Awiwu i z powrotem

• wydatków osobistych

• wyżywienia poza wymienionym

• wycieczka na obserwację puszczyka arabskiego i lelka pustynnego (200 szekli)

• rejs na obserwację nawałników brunatnych i rybitw arabskich oraz delfinów (350 szekli)